Een grootschalige overheidsactie tegen mogelijke schuldslavernij heeft in een grote deelstaat in Zuid-Azië geleid tot de bevrijding van veertien arbeiders en verscherpte controles op werkplaatsen. Aanleiding was de schokkende dood van een zwangere vrouw, die volgens haar familie geen toegang kreeg tot medische zorg.

Volgens de autoriteiten beviel de 44-jarige vrouw op 8 september alleen op het werkterrein waar zij met haar gezin verbleef en werkte. Zonder medische hulp of familieleden in de buurt raakte zij tijdens de bevalling in nood. Toen haar echtgenoot die avond terugkeerde van zijn werk, trof hij zijn vrouw en de baby levenloos aan.

De echtgenoot verklaarde tegenover overheidsfunctionarissen dat het gezin ongeveer zes maanden had gewerkt als houthakkers voor een werkgever van wie zij eerder een lening van 20.000 roepies (ongeveer 180 euro) hadden ontvangen. Volgens hem mochten zij het werkterrein niet verlaten, zelfs niet voor medische zorg.

Enkele dagen voor haar overlijden had zijn vrouw al geklaagd over buikpijn. Toen hij toestemming vroeg om haar naar een ziekenhuis te brengen, zou de werkgever dit hebben geweigerd. Ook een verzoek om geld voor rijst zou zijn uitgelopen op mishandeling. De man stelt dat medische hulp voor zijn vrouw herhaaldelijk werd tegengehouden.

Op de dag van haar overlijden was de vrouw hoogzwanger. Haar man, twee oudere kinderen en schoonzoon moesten volgens de werkgever eerst hun werkzaamheden afmaken. Rond het middaguur ging hij naar huis om zijn vrouw te steunen en zag dat haar weeën sterker waren geworden. Hij probeerde de werkgever telefonisch te bereiken om toestemming te vragen haar naar het ziekenhuis te brengen, maar kreeg geen gehoor.

Uit angst voor verdere mishandeling keerde hij terug naar zijn werk nadat hij zijn vrouw had geprobeerd te helpen. Toen hij die avond terugkwam, bleek het al te laat. Een ambulance werd nog opgeroepen, maar moeder en kind waren inmiddels overleden.

Strafrechtelijk onderzoek gestart
De autoriteiten hebben het lichaam van de vrouw overgebracht naar een overheidsziekenhuis voor autopsie en verder onderzoek. De politie registreerde dezelfde dag een officiële klacht op grond van landelijke wetgeving die het vasthouden van leden van tribale gemeenschappen als schuldarbeiders strafbaar stelt.

Tegelijkertijd benadrukte een hoge districtsambtenaar dat nog niet definitief is vastgesteld of daadwerkelijk sprake was van schuldslavernij. Daarom zijn er vooralsnog geen officiële vrijlatingscertificaten afgegeven aan de man en zijn kinderen.

Financiële steun voor het gezin
De afdeling Tribal Welfare verstrekte het getroffen gezin een noodbijdrage van 500.000 roepies (ongeveer 4500 euro). De financiële steun moet het gezin helpen tijdens de rouwperiode en bij het opnieuw opbouwen van hun leven.
Onaangekondigde inspecties

De zaak leidde tot snelle actie van lokale overheden in meerdere districten van Tamil Nadu. Bestuurders gaven opdracht tot onaangekondigde inspecties om mogelijke gevallen van schuldslavernij op te sporen.

Tijdens controles op 11 september werden volgens de autoriteiten veertien personen uit situaties van schuldarbeid bevrijd. Op 16 september vonden aanvullende inspecties plaats bij verschillende steenfabrieken. Daarbij werd expertise ingeschakeld van International Justice Mission.

Bij drie onderzochte steenfabrieken verklaarden werknemers dat zij vrij waren om naar huis terug te keren en naar behoren werden betaald. Bij een vierde locatie meldden negen migrantenarbeiders dat zij lage lonen ontvingen en graag wilden vertrekken. Ambtenaren berekenden daarop achterstallige loonbetalingen, regelden treinkaartjes en hielpen de arbeiders naar huis terug te keren. In dit geval werden geen aanwijzingen gevonden voor schuldslavernij.

Oproep tot waakzaamheid
Tijdens de inspecties waarschuwden de autoriteiten werkgevers om geen gebruik te maken van schuldarbeid en werknemers met waardigheid te behandelen. Een overheidsfunctionaris benadrukte dat alle mogelijke inspanningen moeten worden geleverd om kinderarbeid, schuldslavernij en arbeidsuitbuiting uit te bannen en riep burgers op vermoedens hiervan onmiddellijk te melden.
De tragische dood van de zwangere vrouw heeft het debat over schuldslavernij, arbeidsrechten en toegang tot medische zorg voor kwetsbare werknemers in Zuid-Azië opnieuw aangewakkerd.