De kinderjaren van Suresh waren allesbehalve onbezorgd. Nadat zijn grootvader was overleden, verhuisde zijn familie in 2013 zo’n 250 kilometer bij hun woonplaats vandaan in de hoop op een beter bestaan. Omdat ze een huis wilden bouwen en zich ergens wilden vestigen, namen ze een voorschot van 25.000 roepies aan van de eigenaar van een steenfabriek.
In theorie klonk het mooi: voor elke duizend gemaakte bakstenen zou het gezin 500 roepies verdienen. Maar in de praktijk kregen ze te maken met scheldpartijen, moesten ze extreem uitputtend werk doen en werden ze steeds verder uitgeknepen.
Na maanden van slopend werk begon de familie zich af te vragen waarom hun loon steeds lager werd terwijl hun vermeende schuld juist opliep. Suresh was de enige in het gezin die kon lezen. Toen hij de boekhouding van de eigenaar bekeek, waarschuwde hij zijn moeder: "Ze verhogen de schuld opzettelijk met valse bedragen."
Leningen van 3.000 roepies werden bijvoorbeeld geregistreerd als 30.000 roepies. Niet veel later was hun bescheiden schuld opgeblazen tot een bedrag van 100.000 roepies. Ze zaten vast – en kwamen steeds vaster te zitten. Ze mochten geen familie bezoeken, geen lokale feesten bijwonen en moesten zelfs werken wanneer ze ziek waren.
Het gezin kreeg steeds meer beperkingen opgelegd. De 15-jarige Suresh en zijn 16-jarige zus Deepa moesten stoppen met school om van vroeg in de ochtend tot diep in de nacht te werken. Ze woonden in een lekkende hut vol ratten. Wie even uitrustte, kreeg het gevoel een misdaad te plegen.
Op een dag kostte het zware werk Suresh bijna het leven. Zonder enige veiligheidsuitrusting moest hij een palmboom beklimmen. De 16-jarige jongen viel en liep levensgevaarlijke verwondingen op aan zijn rug en nieren. De eigenaar weigerde medische hulp in te schakelen.
Zijn vader droeg hem uiteindelijk zelf naar een overheidsziekenhuis. Daar moest hij documenten ondertekenen waarin stond dat zijn zoon de operatie mogelijk niet zou overleven. Voor een vader die het gevoel had dat het leven van zijn gezin was verkocht voor een voorschot, was dat een dieptepunt. Suresh herinnert zich: “Mijn vader was altijd een sterke man geweest, maar die dag zag ik hem voor het eerst huilen.”
De voortdurende geweldservaringen hadden hem gebroken. “Ik had geaccepteerd dat mijn leven voorbij was en dat ik geen tweede kans meer zou krijgen. Ik was pas zestien jaar oud.”
Zijn leven was echter niet voorbij. Op dit tragische dieptepunt gloorde er hoop aan de horizon. SHED, een lokale partner van IJM, deed onderzoek in de omgeving en kreeg de steenfabriek in beeld. Een arbeider gaf informatie over de uitbuiting, waarna SHED direct een klacht indiende bij de verantwoordelijke autoriteiten in de omgeving.
Samen met de politie bereidden de autoriteiten een bevrijdingsactie voor. Op 16 mei 2019 kwam er na zes jaar van geweld en uitbuiting eindelijk een einde aan de gevangenschap van Suresh en zijn familie. De jonge Suresh voelde zich doodsbang tijdens de bevrijding. Tot hij ineens een hand op zijn schouder voelde. Een politieagent keek hem aan en zei: “Maak je geen zorgen jongen, we zijn hier om je te helpen.”
Op dat moment ontstond er een droom. “Die dag besloot ik politieagent te worden. Ik wilde voor anderen betekenen wat die agent voor mij betekende.”
Die dag werden naast zijn familie nog 46 andere arbeiders bevrijd. De overheid verstrekte officiële documenten waarmee hun verzonnen schulden werden kwijtgescholden en waarmee zij toegang kregen tot ondersteuning. De districtsautoriteiten regelden vervoer terug naar hun dorpen. De politie begon een strafrechtelijk onderzoek naar de eigenaar van de steenbakkerij. De zaak dient momenteel nog voor de rechter.
Nieuw begin in vrijheid
Met steun van SHED en een studiebeurs van de overheid volgde Suresh een opleiding tot lasser aan een technisch opleidingsinstituut. Hij behaalde de hoogste resultaten van zijn klas. Daarnaast hielp SHED zijn familie hulp om een nieuw leven op te bouwen.
Omdat Suresh zijn middelbare school eerder had moeten verlaten, hielp SHED hem om alsnog zijn diploma te behalen, waardoor hij een opleiding tot politieagent kon gaan volgen.
Vandaag de dag heeft de jongen die ooit als slaaf werd behandeld zijn droom waargemaakt. Hij werkt als politieagent bij de Commando Wing, een gespecialiseerde eenheid die wordt ingezet bij rellen of rampen. Een medewerker van IJM vertelt: “Toen ik hoorde dat hij deel uitmaakte van een politiecommando-eenheid, was ik ongelooflijk trots. Het is inspirerend om te zien hoe iemand die eerst vastzat in slavernij zo ver is gekomen.”
Als Suresh tegenwoordig in uniform door zijn dorp loopt, staan zelfs zijn voormalige leraren op om hem te begroeten. Kinderen kijken tegen hem op en veel jongens en meisjes dromen ervan later net als hij te worden. “In de steenbakkerij werd ik behandeld als een slaaf," zegt Suresh. "Vandaag de dag noemen mensen mij ‘meneer’.”
Toch blijft hij bescheiden. Hij vraagt zijn buren hem liever anna te noemen, wat in zijn moedertaal ‘broer’ betekent. Hij weet dat een uniform respect kan afdwingen, maar dat uiteindelijk de mens erachter het belangrijkst is.
Op 27-jarige leeftijd is Suresh inmiddels een leider binnen de lokale afdeling van de vereniging van voormalige dwangarbeiders. Hij zet zich in voor mensenrechten, toegang tot overheidsvoorzieningen en betere leefomstandigheden voor zijn gemeenschap.
Hij neemt regelmatig deel aan trainingen voor districtsbestuurders, waar hij zijn ervaringen deelt en aandacht vraagt voor gerechtigheid voor slachtoffers van gedwongen arbeid.
Die ervaringen hebben hem het vertrouwen gegeven om iedere uitdaging aan te gaan, zelfs de confrontatie met de eigenaar van de steenbakkerij die hem ooit zo slecht behandelde. “Als ik hem vandaag zou tegenkomen, zou ik niet bang zijn,” zegt Suresh rustig. “Ik zou hem in mijn uniform tegemoet treden en hem trots vertellen wie ik ben geworden.”