Een rechtbank in de Boliviaanse hoofdstad La Paz heeft een basisschoolleraar veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf wegens seksueel grensoverschrijdend gedrag en misbruik van kinderen.

De uitspraak geldt als een belangrijke mijlpaal. Het is de eerste veroordeling die tot stand kwam vanuit de samenwerking tussen IJM Bolivia en de Boliviaanse ngo Fundación Levántate Mujer. Deze samenwerking is bedoeld om slachtoffers van geweld en hun families tijdens het volledige juridische proces te voorzien van gespecialiseerde juridische en psychosociale ondersteuning.

De zaak draait om twee meisjes die ten tijde van het misbruik tien jaar oud waren en les kregen van dezelfde leraar. Volgens de rechtbank maakte de docent misbruik van zijn machtspositie door herhaaldelijk ongepast gedrag te vertonen tegenover meerdere leerlingen. Hij zou de meisjes hebben omhelsd, ongewenst hebben aangeraakt op schouders en intieme lichaamsdelen en hen hebben gekust op hun oren.
Hoewel de kinderen destijds niet goed konden benoemen wat er gebeurde, voelden zij dat het gedrag van hun leraar niet klopte. In gesprekken met elkaar ontdekten ze dat ze dezelfde gevoelens van ongemak deelden.

Moeders brachten zaak aan het licht
De zaak kwam aan het rollen toen één van de meisjes haar moeder vertelde wat er op school gebeurde. Die moeder nam contact op met een andere ouder. Toen beide moeders hun dochters afzonderlijk ondervroegen, bleken hun verklaringen overeen te komen.
Vervolgens deden de moeders aangifte bij de Boliviaanse dienst voor kinder- en jeugdprotectie. Het duurde echter bijna een jaar voordat de zaak formeel in behandeling werd genomen: een lange periode van onzekerheid én vastberadenheid van de families om het misbruik niet onbestraft te laten.

Nadat het Openbaar Ministerie de leraar officieel had aangeklaagd en hij in voorlopige hechtenis was genomen, zochten de moeders extra ondersteuning bij Fundación Levántate Mujer. Via de samenwerking met IJM Bolivia kregen zij juridische, psychologische en sociale begeleiding.

Tijdens het proces kwamen de families onder aanzienlijke druk te staan. De veroordeelde leraar benaderde de moeders persoonlijk en probeerde hen ervan te overtuigen dat de zaak geen kans van slagen had. Ook familieleden van de man drongen erop aan de aanklacht in te trekken. Daarnaast werden meerdere verzoeken ingediend om de voorlopige hechtenis van de verdachte te beëindigen. De rechtbank wees al deze verzoeken af.

Voor de betrokken families betekent de uitspraak meer dan alleen een gevangenisstraf. Volgens hen bevestigt het vonnis dat ook jonge kinderen gehoord kunnen worden binnen het rechtssysteem, zelfs wanneer juridische procedures lang en belastend zijn.
De moeders besloten geen hoger beroep aan te tekenen om verdere juridische procedures te vermijden en hun dochters de kans te geven het hoofdstuk af te sluiten. De meisjes kunnen hun schoolloopbaan voortzetten met de zekerheid dat de veroordeelde leraar nooit meer voor hun klas zal staan.

Zonder angst naar school
In een land waar seksueel geweld tegen vrouwen en kinderen een groot probleem blijft, benadrukken IJM Bolivia en Fundación Levántate Mujer het belang van samenwerking tussen maatschappelijke organisaties en justitie. Niet alleen om daders veroordeeld te krijgen, maar ook om slachtoffers langdurige, waardige en trauma-sensitieve ondersteuning te bieden.

Een woordvoerder van IJM Bolivia benadrukt: “Echte gerechtigheid eindigt niet bij een rechterlijke uitspraak, maar bij het herstel van slachtoffers en de mogelijkheid voor kinderen om weer zonder angst naar school te gaan.”