De Purple Patrol werd in 2023 opgericht door de Colombiaanse Nationale Politie. Het doel was om geweld tegen vrouwen te voorkomen en slachtoffers beter te beschermen. Daarbij ligt de nadruk op seksueel geweld, huiselijk geweld, femicide en andere ernstige vormen van geweld.
Hoewel de aanpak snel bekendheid kreeg, ontbraken duidelijke procedures voor politieagenten. Er waren geen heldere richtlijnen voor het behandelen van zaken of voor de ondersteuning van slachtoffers. Dat bood een kans voor International Justice Mission (IJM).
"Toen we betrokken raakten, zagen we een initiatief met veel maatschappelijke steun, maar ook met grote operationele uitdagingen", zegt Carlos Hoyos van IJM Colombia.
Politie als eerste aanspreekpunt
Voor veel vrouwen is aangifte doen geen eenvoudige stap. Angst, afhankelijkheid van de dader, schuldgevoelens en bedreigingen zorgen ervoor dat slachtoffers vaak lang hun mond houden. Wanneer een vrouw uiteindelijk besluit hulp te zoeken, is de politie meestal het eerste aanspreekpunt.
"Als die eerste reactie tekortschiet, wordt de rest van het traject veel moeilijker," aldus Hoyos. Daarom besloot IJM samen met de Colombiaanse politie te investeren in betere ondersteuning tijdens dit eerste contactmoment.
Voordat nieuwe werkwijzen werden ontwikkeld, luisterden IJM en de politie eerst naar de ervaringen van slachtoffers en professionals. In drie maanden tijd werden meer dan negentig interviews gehouden. Ook vonden gesprekken en workshops plaats met onder meer het Openbaar Ministerie, forensische experts, zorginstellingen en andere betrokken organisaties. Daarnaast deelden vrouwen die seksueel of fysiek geweld hadden meegemaakt hun ervaringen met het systeem.
Veel verhalen kwamen op hetzelfde neer. Slachtoffers moesten hun verhaal meerdere keren vertellen, ontvingen tegenstrijdige informatie en kregen vaak onvoldoende begeleiding na hun melding.
Voor veel politieagenten waren deze gesprekken confronterend. Een leidinggevende binnen de politie zei hierover: "Soms denken we dat we het goed doen. Maar als we naar deze vrouwen luisteren, beseffen we dat we meer kunnen doen. We zijn niet alleen politieagenten; we helpen mensen in uiterst moeilijke situaties."
Op basis van de bevindingen ontwikkelden IJM en de Colombiaanse politie samen de Purple Police Procedure: een praktische handleiding voor politieagenten die als eerste met slachtoffers in contact komen. De werkwijze helpt agenten stap voor stap bij onder andere het ontvangen van meldingen, het bieden van slachtoffergerichte ondersteuning en het verzamelen van bewijs. Het doel is om slachtoffers beter te ondersteunen zonder de kwaliteit van onderzoeken te verminderen.
Na de ontwikkeling van de nieuwe procedure startten IJM en de politie een pilot in twee steden: Bogotá en Cúcuta. Bijna honderd politieagenten kregen training en begeleiding tijdens hun dagelijkse werk. Tussen december 2025 en maart 2026 werden 138 zaken geregistreerd binnen de pilot. De meeste slachtoffers waren vrouwen tussen de 25 en 34 jaar. In de meerderheid van de gevallen was de verdachte een huidige of voormalige partner.
De pilot liet zien dat veel politieagenten de nieuwe werkwijze positief beoordeelden. Meer dan 80 procent gaf aan dat de procedure hen hielp om complexe zaken beter af te handelen en effectiever samen te werken met andere afdelingen. Ook slachtoffers merkten verschil. Een vrouw vertelde: “Ik was aan het huilen, maar de agenten bleven met mij praten. Ze gaven me steun en stelden me gerust." Een andere vrouw zei: “Ze waren er zo snel. Ik voelde me meteen veiliger."
Van pilot naar structurele verandering
De samenwerking tussen IJM en de Colombiaanse politie kreeg in 2026 een officieel vervolg. Beide organisaties ondertekenden een overeenkomst voor vijf jaar. In de komende jaren zal de aanpak worden uitgebreid naar meerdere steden in Colombia.
Volgens Hoyos zijn er nog altijd grote uitdagingen. Alleen een betere politieaanpak is niet genoeg. Ook justitie en andere overheidsinstanties moeten sterker optreden tegen geweld tegen vrouwen. Toch is hij hoopvol. "Een goede eerste reactie lost niet alles op. Maar het kan wel het verschil maken tussen een zaak die vooruitkomt en een zaak die stilvalt."
Gerechtigheid begint met luisteren
De Purple Patrol wil niet in één keer het hele rechtssysteem veranderen. Het doel is eenvoudiger: ervoor zorgen dat vrouwen worden gehoord, geloofd en ondersteund wanneer zij hulp zoeken.
Soms begint gerechtigheid niet in een rechtszaal. Soms begint het met een gesprek op een markt. Met een flyer. Met een luisterend oor. En met de moed om een vrouw niet alleen te laten staan.