De strijd tegen uitbuiting en mensenhandel heeft hun hart – dat blijkt al snel als je spreekt met Peter en Martijn. Vol vuur vertellen ze erover. “Vorige week hoorde ik over een bevrijdingsactie in Zuid-Azië waarbij 518 mensen werden bevrijd,” vertelt Peter. “Stel je voor: dat is een hele school vol. Sommigen leefden al twintig jaar in slavernij, ze leden onder geweld en ook seksueel misbruik. Er zijn zelfs kinderen geboren in die situatie. Sommigen twijfelden of ze de vrijheid wel in wilden, omdat slavernij het enige was dat ze kenden. Er was een meisje van 14 dat zich afvroeg: durf ik dit wel?”
Martijn knikt. “Zo’n operatie vraagt enorme moed en voorbereiding. De moed van onze collega’s en survivors van slavernij vind ik ongelooflijk inspirerend. Het is ook geweldig om te zien dat mijn collega's mensen die bevrijd zijn niet loslaten. Ze geven hen uitgebreide traumahulp en begeleiden hen naar een nieuw leven in vrijheid, vaak in samenwerking met andere ngo’s.”
Concrete oplossing
Martijns eerste kennismaking met IJM was tijdens een Freedom Sunday in zijn kerk. “Het verhaal over moderne slavernij kwam echt binnen,” herinnert hij zich. “Ik merkte dat dat ook gold voor de mensen om mij heen. Wat ik bijzonder vond, was dat IJM met een heel concrete oplossing kwam. Dat maakt IJM echt uniek.”
Eerder werkte hij als business manager in de arbeidsbemiddeling. “Ik vond het leuk om mensen te ontmoeten en te begrijpen waar bedrijven mee bezig waren. Nu ben ik nog steeds in contact met bedrijven en ondernemers, maar met nog meer betekenis en purpose: mensen verbinden aan de strijd tegen moderne slavernij. Ondernemers beseffen als geen ander hoe waardevol vrijheid is: handelingsvrijheid is een absolute voorwaarde voor hun succes.”
Overgeleverd aan criminelen
Ook Peters carrière begon commercieel. Jarenlang werkte hij in de voedingsindustrie, zowel in binnen- als buitenland. “Langzaam ben ik steeds meer gaan kijken naar hoe je als bedrijf maatschappelijke impact kunt maken.”
Uiteindelijk maakte hij de overstap naar de non-profitsector. Hij was onder meer directeur van het Oranje Fonds en Make-A-Wish.
“De laatste tijd ben ik steeds meer gaan zien hoe enorm groot het onrecht van moderne slavernij is. Naar schatting lijden zo’n 50 miljoen mensen hieronder. Stel je voor: dat is wel drie keer de bevolking van Nederland! En daarnaast zijn er nog miljoenen die het risico lopen erin verstrikt te raken. Ik vind het ongelooflijk dat we daar zo weinig over horen. Daarom hebben we een grote ambitie als IJM wereldwijd: 500 miljoen mensen beschermen tegen moderne slavernij en andere vormen van geweld.”
“Steeds vaker besef ik hoeveel rijkdom ik zelf heb, met drie kinderen met wie het goed gaat. Maar ik kan mezelf niet met droge ogen in de spiegel aankijken als ik denk aan al die mensen – waaronder veel kinderen – die lijden onder slavernij en seksueel geweld. Dat kan en wil ik niet negeren. Het geeft me veel betekenis om daar in deze fase van mijn leven aan bij te dragen. Samen met een mooi en relatief jong team bij IJM, en met bedrijven en individuen in heel Nederland, zetten we ons hiervoor in.”
Het werk van IJM is volgens Peter fundamenteel. “Er zijn veel ngo’s die prachtig werk doen. Maar hoe waardevol initiatieven rond onderwijs, gezondheidszorg en voedselvoorziening ook zijn, zonder rechtsbescherming blijft het ‘recht van de sterkste’ gelden. Dan zijn de meest kwetsbaren overgeleverd aan criminele uitbuiters en mensenhandelaren. Ze kunnen dan niet eens profiteren van andere hulp. Een goed werkend rechtssysteem is een absolute basisvoorwaarde voor herstel van menselijkheid en de ontwikkeling van een land.”
Dagelijkse passie
“Het probleem van geweld tegen mensen in armoede is gigantisch,” vult Martijn aan. “Mensen die zonder bescherming van een rechtssysteem leven, wonen vaak al in armoede - een omgeving die uitbuiting juist in de hand werkt. Die combinatie maakt het extreem onrechtvaardig. Dat raakt mij diep. Tegelijk blijf ik dit benadrukken: er ís een oplossing.”
“Waar IJM langdurig werkt, zien we dat slavernij aanzienlijk afneemt, soms met wel 85 procent. Bij IJM wordt de impact gemeten door onafhankelijke instanties en die resultaten delen we met onze donoren. Daar waar we kunnen dragen we onze verantwoordelijkheid over aan lokale instanties, zodat de bestrijding structureel is en wij ons kunnen terugtrekken. Bruggen bouwen naar lokale overheden en politie is cruciaal voor onze missie. Een recent voorbeeld is de Dominicaanse Republiek, waar we zijn gestopt met ons programma tegen seksuele uitbuiting. Ik ben trots dat ik daaraan mag bijdragen, samen met onze business partners en onze betrokken achterban. Het motiveert me om elke dag met passie aan het werk te gaan.”
Aantoonbare verandering
“Of de gesprekken met ondernemers mijzelf ook inspireren?” Over die vraag hoeft Martijn niet lang na te denken: “Absoluut,” zegt hij. “Toen ik tien maanden geleden begon bij IJM, sprak ik veel donateurs die al jaren betrokken waren. Het waren gesprekken waarin ze mij bijna aanvuurden voor het werk van IJM. Dat vond ik heel inspirerend. Ik ben positief verrast door de enorme energie en gedrevenheid van onze business partners.”
“Wat zo mooi is: we hoeven niet passief te hopen dat het beter wordt. We kunnen concrete stappen zetten en daadwerkelijk verandering realiseren – en dat ook aantoonbaar maken. Dat spreekt ondernemers aan.”
Op welke manieren kunnen ondernemers bijdragen? Peter: “Financiële steun is belangrijk, met name om de programma’s te ondersteunen in de landen waar we slavernij bestrijden. Maar er zijn veel meer mogelijkheden om te helpen. Bijvoorbeeld door je netwerk open te stellen en het verhaal van IJM te delen, zodat meer mensen aansluiten. Daarnaast kun je je eigen talenten en middelen inzetten. Zo stelt een ondernemer zijn boot beschikbaar voor een evenement, om meer partners en major donors te betrekken. Anderen geven trainingen of organiseren bijeenkomsten. Daar zijn we onze partners zeer dankbaar voor.”
Martijn: “Er zijn ondernemers die diners organiseren voor relaties, of meedoen aan de MudRaise. De MudRaise is een geweldige ervaring: je gaat als team of bedrijf door de modder en haalt tegelijkertijd geld op voor IJM. Het is verbindend, fun én impactvol.”
Van slavernij naar voetbal
“Dat herken ik helemaal,” vult Peter aan. “Het is bijzonder om te zien hoe ondernemers geraakt worden door moderne slavernij en in beweging komen. Verhalen van survivors zijn daarbij enorm inspirerend. Zoals dat van Foli, een jongen uit Ghana. Als kind was hij dol op voetballen. Maar hij werd misleid door een mensenhandelaar. Twee jaar lang werd hij uitgebuit in de visindustrie op het Voltameer. Hij werkte soms tot 19 uur per dag, zeven dagen per week. Hij zag andere jongens verdrinken tijdens het werk. Totdat de politie, gesteund door IJM, hem bevrijdde. In een opvanghuis kreeg hij weer eten, rust en onderwijs. En misschien wel het mooiste: hij kon weer voetballen. In plaats van visnetten te ontwarren, schopt hij nu ballen in doelnet.”
Bent u ondernemer en wilt u bijdragen aan de strijd tegen moderne slavernij? Word business partner! Ieder bedrijf is uniek, van klein tot groot. In een partnerschap tussen bedrijven en IJM gaan wij samen op zoek naar hoe de bijzondere aspecten van uw bedrijf aansluiten bij het werk van IJM. Wij gaan voor partnerschap op maat en komen graag persoonlijk in contact. Neem voor vragen contact op met Martijn Kruijt: [email protected].
Foto's: Daan van der Horst
