shield arrow-simple-alt-top arrow-simple-alt-left arrow-simple-alt-right arrow-simple-alt-bottom facebook instagram linkedin medium pinterest rss search-alt shaper twitter video-play arrow-long-right arrow-long-left arrow-long-top arrow-long-bottom arrow-simple-right arrow-simple-left arrow-simple-bottom readio arrow-simple-top speaker-down plus minus cloud hb pin camera globe cart rotate Group-35 star edit arrow-top arrow-right arrow-left arrow-bottom check search Close square speaker-up speaker-mute return play pause love new-tab equalizer
Terug naar verhalen

Zie de bloedige kant van Black Friday onder ogen

Deel

Zie de bloedige kant van Black Friday onder ogen

Producten kunnen hier zo goedkoop worden aangeboden, omdat in niet-westerse landen kinderen, vrouwen en mannen worden mishandeld en uitgebuit.

Aan ‘Black Friday’ zit een bloedige kant. Producten kunnen hier zo goedkoop worden aangeboden, omdat in niet-westerse landen kinderen, vrouwen en mannen worden mishandeld en uitgebuit. Steeds meer consumenten én bedrijven roepen om eerlijke wetgeving. Het is hoogtijd dat de politiek in beweging komt.

Black Friday is een consumentenfeest dat elk jaar grootser en uitbundiger wordt gevierd. Spectaculaire knallers en aanbiedingen moeten de massa in beweging brengen: “Mis het niet! Bekijk hier alle deals!”

Voor die schitterende deals moet wel een prijs worden betaald. Momenteel zitten er naar schatting ruim veertig miljoen kinderen, vrouwen en mannen vast in moderne slavernij. De producten die zij maken, mogen hier gewoon verkocht worden. Want de Nederlandse wet beschermt wel arbeiders binnen onze landsgrenzen, maar niet de arbeiders daarbuiten die onze kleding naaien, cacaobonen voor onze chocolade oogsten, kobalt voor onze telefoons uit mijnen halen of onze juwelen maken met zware chemicaliën.

Hand van een arbeider die werd gedwongen met zware chemicaliën te werken in een textielfabriek.

Wie deze ‘bloedproducten’ in Nederland wil verkopen, wordt geen strobreed in de weg gelegd. Bedrijven zijn namelijk niet verplicht om na te gaan of er uitbuiting in hun productieketens voorkomt. Dat is vrijwillig – wat vrij krom is. De Nederlandse wetgever zegt nu ook niet tegen ondernemers: “Kijk zelf maar of je Nederlanders uitbuit, mishandelt of tot slaaf maakt.” Dit is echter wel wat er gebeurt als het gaat om internationale handel. Het is aan bedrijven zelf of ze slavernij in hun productieketens willen tegengaan. Het mag, maar niks moet.

Bedrijven die wél hun verantwoordelijkheid nemen, belanden zo in een oneerlijke concurrentiepositie. Want hoe concurreer je met ondernemingen die - letterlijk - bereid zijn over lijken te gaan om de consument de beste ‘deal’ te bieden? Vandaar dat steeds meer bedrijven vragen om wetgeving die een gelijk speelveld creëert en arbeiders in productieketens beschermt. Voor de duidelijkheid: het gaat hier niet om een handjevol hipsterondernemers die in hun koffietentjes met steigerhouten statafels graag ‘slaafvrije’ koffie willen schenken. Nee, grote bedrijven als Ikea, Zeeman en Suitsupply (verenigd in het Initiatief Duurzaam en Verantwoord Ondernemen) geven zelf aan dat ze uitbuiting en moderne slavernij willen tegengaan en daar nu al werk van maken. Maar ze zeggen ook: Kom met eerlijke wetgeving die zorgt voor een gelijk speelveld.

Uiteraard zijn deze bedrijven niet tegen vrije marktwerking, ze geloven gewoon in basale beschavingsnormen. Zoals de norm dat het uitbuiten, misbruiken en mishandelen van kinderen, vrouwen en mannen niet past in een gezond businessmodel.

Wie nu ‘bloedproducten’ wil verkopen, wordt geen strobreed in de weg gelegd.

Dat deze ondernemingen niet willen bijdragen aan moderne slavernij is goed te begrijpen. Moderne slavernij is namelijk wat anders dan gewoon hard werken. Bij IJM stuiten we op complete families die dagelijks worden mishandeld, uitgebuit en nauwelijks slaap krijgen. Ze zijn volledig overgeleverd aan de grillen van hun eigenaar, die hen naar eigen goeddunken kan verkrachten, elektrocuteren of – zoals geregeld gebeurt in de Oost-Aziatische visserij – midden op de oceaan overboord kan gooien. “Er bevindt zich hier een berg van menselijke botten in zee,” vertelde een Cambodjaanse man die wist te ontkomen aan deze nachtmerrie.

“Vonden mensen het niet erg om slaven te hebben?” Die vraag werd pas gesteld op de website van Quest, een populairwetenschappelijk magazine. Kennelijk vinden wij het vandaag de dag moeilijk voor te stellen dat slavernij vroeger volledig geaccepteerd was. Maar dat was het wel, eeuwenlang. En het kostte heel wat strijd voor er wetten tegen slavernij werden aangenomen.

Pijnlijk genoeg kun je die vraag uit Quest in deze tijd evengoed stellen: Vinden mensen het niet erg om slaven te hebben? Want slavernij is formeel wel afgeschaft, maar in de praktijk zitten er meer mensen in slavernij dan ooit. Het punt is: je ziet ze niet. Dat je de kinderen die onze kleding naaien of het kobalt voor onze laptops opgraven niet in de ogen kunt kijken, betekent echter niet dat ze er niet zijn. Econoom Paul Schenderling berekende dat momenteel 14 miljoen mensen in niet-westerse landen werken ten behoeve van de Nederlandse economie. Dat is 1,8 voltijdsbaan per Nederlands huishouden.

Als consument kun je je best doen om vooral ‘slaafvrije’ producten te kopen. Maar is het niet absurd dat die keuze bij de consument ligt? Waarom kun je in ons ‘beschaafde’ land doodleuk producten kopen waarvoor mensen zijn mishandeld en uitgebuit? Deze misdaden moeten gewoon bij wet verboden worden. Steeds meer bedrijven pleiten hiervoor, en consumenten met hen. Een petitie voor de wet ‘Wet Duurzaam en Verantwoord Ondernemen in Nederland’ is door ruim 38.000 mensen ondertekend en wordt 30 november aangeboden aan de Tweede Kamer. Uit een opiniepeiling van YouGov blijkt dat zo’n tachtig procent van de Nederlanders voor deze wetgeving is. Nu is de politiek aan zet.

Word deel van IJM's reddingsteam

Dit is misschien ook interessant…

Bekijk meer
U kunt vandaag redding mogelijk maken.

Met uw gift vecht u mee tegen slavernij, geweld en onrecht wereldwijd. Samen kunnen we een einde maken aan slavernij.

Word deel van IJM's reddingsteam als Freedom Partner.

Uw maandelijkse gift stelt onze teams in staat kwetsbare kinderen en gezinnen te bevrijden, naast hen te staan om hun leven weer op te bouwen én criminelen voor de rechter te slepen.

Login

Donor Portal

Review your giving, tax statements and contact info via the IJM Donor Portal.

please sign in
Email Sign Up
Get updates from IJM on stories from the field, events in your area and opportunities to get involved.
sign up