Recht voor Shefali

zondag 22 september 2013

Zes jaar nadat de vijftienjarige Shefali (*) uit één van de bordelen van Calcutta’s grootste rosse buurt werd gered, is de vrouw die haar destijds heeft verhandeld veroordeeld voor haar misdaden. Met deze veroordeling wordt een lange rechtsgang met veel obstakels afgesloten. Voor Biju Mathew, de directeur van het kantoor van IJM in Calcutta, betekent ‘recht’ in dit geval ‘dat deze moedige overlever kan blijven bloeien in vrijheid’.

Shefali groeide op in armoede en heeft nooit de kans gehad om naar school te gaan. Ze was pas twaalf jaar oud toen ze werd uitgehuwelijkt aan een oudere man. Slechts een paar jaar later verliet haar ‘echtgenoot’ zijn kindbruid, omdat ze volgens hem te ‘donker’ was en ‘niet mooi genoeg’. Shefali schaamde zich en was bang. Ze was nu eenzamer dan ooit tevoren.
Toen ze dus een vrouw ontmoette die haar een kaartje aanbood om vanuit haar kleine dorp naar de stad te komen, waar haar een betere baan werd voorgeschoteld, ging ze op het aanbod in. De aangeboden baan bleek een valstrik, de vrouw was in werkelijkheid een mensenhandelaar. Shefali werd verkocht aan een bordeel. Daar werd ze stelselmatig misbruikt. Mannen betaalden slechts 160 roepies (ongeveer € 1,85) om een uur met haar door te brengen.

Maanden gingen voorbij en Shefali begon te geloven in de leugens die ze sinds haar tijd als kindbruid had gehoord. Ze legde zich neer bij het feit dat ze de rest van haar leven zou slijten in het bordeel en bekende achteraf: ‘mijn lichaam en ziel [waren] verdwenen.’

Eén van de tienduizend
Toen Shefali op een avond op straat aan het wachten was op klanten voor het bordeel, werd ze door IJM ontdekt. Er was bewijs dat ze minderjarig was – en dus een slachtoffer van mensenhandel. Met dit bewijs ging IJM naar de politie van Calcutta.
Het bordeel waar Shefali werd vastgehouden bevindt zich in het centrum van Calcutta’s grootste en beruchtste rosse buurt. Meer dan 10.000 seksarbeiders zitten daar opgepropt in honderden bordelen. Het zou nog een uitdaging worden om hieruit één meisje te redden. Daarbij was dit de eerste keer voor IJM dat er een reddingsoperatie zou worden ondernomen in dit bewuste gebied.
Op een dinsdagavond in december 2007 werkte IJM samen met de politie om Shefali uit dat bewuste bordeel te redden- met succes! Ze werd naar een veilige omgeving overgebracht en de vrouw die haar verhandelde werd bij deze inval gearresteerd.
Shefali’s bevrijding was nog maar het begin van een lange weg van haar herstel. Ze vertelde dat ze niets kon- alleen maar mechanisch haar lichaam verkopen. Ze had zo veel te lijden gehad, dat ze geen angst meer kende, en ook geen liefde voor het leven meer.
Maar met aanhoudende steun van IJM en de medewerkers van het nazorgcentrum waar ze nu leefde, begon Shefali langzaamaan te geloven dat haar leven weer zin kon hebben. Ze beviel van een gezonde zoon. Zowel Shefali als haar zoontje kregen nu de zorg die ze zo hard nodig hadden.

Een duidelijk gebaar, dat recht brengt
De mensenhandelaar die tijdens de reddingsoperatie was gearresteerd, werd op borgtocht vrijgelaten. De vrouw vluchtte. Twee jaar lang assisteerde IJM de politie om de vrouw op te sporen. Uiteindelijk werd ze op 1 januari 2011 opnieuw gearresteerd en vastgezet.
Shefali kreeg steeds meer zelfvertrouwen en vond het tijd om haar verhaal te delen. Ze besloot om voor de rechtbank te getuigen. Ze vertelde de rechtbank hoe ze vanuit haar huis was verhandeld, hoe haar een goede baan in Calcutta in het vooruitzicht werd gesteld en hoe deze baan iets heel anders bleek te zijn. Met een duidelijk gebaar wees ze de mensenhandelaar en vermeende bordeelmanager aan. Biju Mathew: ‘dit was een duidelijk gebaar dat als heel belangrijk bewijs diende in de rechtzaak. Het gebaar bevestigde Shefali’s waarde: ze was een jonge vrouw die het verdient om haar rechten te laten beschermen door de wet.’
Na een meerjarige rechtsgang die werd gekenmerkt door valse starten en veel doorstarten, door zittingen die niet door gingen en rechters en advocaten die steeds werden vervangen, werd de mensenhandelaar uiteindelijk op 16 augustus 2013 schuldig bevonden. De volgende dag werd ze veroordeeld tot zeven jaar gevangenisstraf en een geldboete.

Een compleet ander leven
Shefali is nu verhuisd naar een doorgangshuis, een soort ondersteuningsgemeenschap. Hier leeft ze samen met andere slachtoffers van mensenhandel. Hulpverleners blijven haar hier bijstaan. Deze verhuizing is weer een stap dichter bij de onafhankelijkheid waar ze zo naar verlangt. Ze heeft lessen gevolgd en het onderwijs genoten waar ze nooit van durfde te dromen. Deze maand wordt haar zoon zes jaar en ook hij gaat naar school. Shefali vind het heerlijk om naast hem te zitten als hij zijn huiswerk maakt.
Shefali werkt nu in een plaatselijke winkel waar slachtoffers van mensenhandel werken. Ze is hier begonnen als stagiair, maar heeft er nu een betaalde baan. Ze doet werk waar ze van houdt. Ze spaart nu geld, zegt ze, ‘om mijn zoon te kunnen onderhouden.’
Anju, IJM’s maatschappelijk werker voor Shefali, zegt: ‘Shefali leert nu om door te gaan. En ze wíl ook doorgaan met haar leven. Nu droomt ze van een toekomst. Dat is voor ons al heel wat.’ Daar voegt Anju nog aan toe: ‘Het voorbeeld van Shefali zegt duidelijk iets over de verandering die nu in Calcutta plaatsvindt.’

(*) Shefali is een pseudoniem

Realisatie: WebNL | Copyright 2017 | International Justice Mission Nederland | Privacy verklaring | Algemene voorwaarden