Het verhaal van Karmen

donderdag 28 juli 2016

Karmen vond veiligheid in Hogar Emilia, een tijdelijk huis voor vrouwen die geweld ontlopen, in El Alto.

IJM traint alle nieuwe politieagenten in de minderjarigen divisie van de Boliviaanse nationale politie, om zo hun capaciteit te versterken om zaken van seksueel kindermisbruik beter te onderzoeken en aan te pakken.

Geduld, politiemedewerking en een vastberaden oma brengen Karmen in veiligheid na herhaalde verkrachtingen.
Het gezicht van Karmen klaarde op, terwijl ze rondliep op een openluchtmarkt in El Alto, shoppend voor schoolspullen met IJM maatschappelijk werkster Roxana Cordero. Ze droeg precies bij zich wat je zou verwachten van een 16-jarige, die voor schoolspullen aan het shoppen is: een map van “One Direction”, een Spaans-Engels woordenboek en een aantal schoolpotloden.

Maar Karmen is geen typische tiener.
Toen ze nog maar elf jaar was voedde Karmen haar jongere broertjes, zusjes, neefjes en nichtjes bijna eigenhandig op. Zij maakte bijna twee jaar lang het huis schoon, kookte voor hen en zorgde voor hen, terwijl zij een geheim bij zich droeg. Een geheim waarvan ze wist dat het haar toch al gebroken familie verder zou verscheuren. Ze werd verkracht door haar eigen neef en niemand anders wist ervan.

'Bang om eruit gezet te worden, hield Karmen zich stil'

Een familie verdeeld door misbruik

Zo lang Karmen zich kan herinneren heeft ze nooit een ouderlijk figuur in haar leven gehad. Haar moeder vertrok toen ze nog klein was en haar vader was een alcoholist die zijn kinderen verwaarloosde. Na de scheiding van haar ouders ging Karmen, op 9-jarige leeftijd, met haar broertjes en zusjes bij haar tante wonen. Dat was het begin van het misbruik.

Karmen werd verkracht door haar oudere neef. Het misbruik ging twee jaar lang door, onder dreiging van haar neef dat hij haar en haar broertjes en zusjes het huis uit zou trappen, als ze er een woord over zou zeggen. Bang om eruit gezet te worden, hield Karmen zich stil.Toen ze 11 jaar was, ontsnapte Karmen uit het huis met haar broertjes en zusjes om bij haar grootmoeder Esther te wonen. Genoeg was genoeg.
Het was daar – buiten het bereik van haar neef – dat Karmen zich eindelijk veilig genoeg voelde om het aan haar oma te vertellen.

Esther, de oma van Karmen én van de beschuldigde verkrachter, deed aangifte van de misdaad en kwam naar IJM voor hulp in 2012. Kort daarna vluchtte de neef het land uit. Hij was bijna vier jaar voortvluchtig en woonde in Brazilië en Argentinië. Ondanks dat gaven zowel Esther als de IJM-medewerkers de hoop niet op. Esther werd al snel de hoofdinformant van IJM.
Zo belde ze het kantoor toen haar kleinzoon terugkeerde naar Bolivia. Verder tipte ze de IJM-onderzoekers dat haar kleinzoon op een markt in El Alto zou zijn op zondag 17 januari. En op de dag dat hij werd gearresteerd, leidde zij onderzoekers over de markt en wees ze de verdachte aan.

'één politieagent tegelijk, één kind tegelijk'

Het was een vermoeiende strijd, het verdedigen van één kleinkind door de arrestatie van een ander kleinkind.Cordero, de nazorgmedewerker, vertelt dat Esther voelde dat dit het juiste was om te doen. Zij moest de zaak door zetten, zelfs als dat zou betekenen dat de familie verdeeld zou worden en zij aangifte moest doen tegen haar eigen kleinzoon.
Het heeft de familie inderdaad verdeeld. De dag na zijn arrestatie kwam de familie van de verdachte naar het gerechtsgebouw om te protesteren tegen voorarrest. Zij bedreigden Karmen en haar oma. IJM zond extra medewerkers naar het gerechtsgebouw om de familie en de IJM-advocaten veilig te escorteren.
Nazorgmedewerkers van IJM vonden een tijdelijk verblijf voor Karmen en Esther , beschermd tegen de dreiging van hun familie. Ondanks de druk en de dreiging, besloot de jury om de verdachte in voorarrest te bewaren, vanwege de kans dat de verdachte weer zou vluchten.

Een nieuw begin voor Karmen.

Vandaag de dag woont Esther bij een vriend. Karmen koos ervoor in het opvanghuis te blijven wonen, omdat het haar de kans zou geven om te studeren. Hogar Emilia is een tijdelijk huis voor vrouwen die vluchten uit een onveilige thuissituatie. Karmen deelt een ruimte met enkele jongere kinderen, terwijl hun moeders in een ander deel van het huis verblijven.

“De mensen hier zijn een stuk ouder of een stuk jonger dan ik,” vertelt Karmen lachend. Hoewel de peuters in dezelfde ruimte haar soms wakker maken, vindt Karmen het fijn om hier te zijn. Karmen zet haar therapie voort en is een spraakzame, extroverte dame. Ze houdt van wiskunde en helpt met het schoonmaken van het huis. Tijdens een recent bezoek schetterde de raggaeton muziek op de achtergrond en neuriede Karmen mee.

“Bij mijn tantes familie had ik een slecht leven,” zegt ze. “Maar hier gaat het lekker. Ik voel me fijn en ze behandelen me goed.” Karmens trauma zorgde ervoor dat ze een paar jaar achterstand opliep op school. Net beginnend aan groep acht, wil ze studeren om een chef of ingenieur te worden, of misschien beiden.
Ondanks dat het soms lastig is dat ze de oudste van haar klas is, vindt Karmen het heerlijk om te studeren. Zij is extra dankbaar voor deze kans om te leren, omdat ze weet hoe het is om te leven zonder scholing of motivatie. “Ik ben nog steeds niet echt gewend aan school, maar ik voel me vredig,” vertelt Karmen. “Om de mogelijkheid te hebben om te studeren is een prachtig iets.”

Transformatie in de minderjarigen divisie van de politie

De dag dat de neef van Karmen werd gearresteerd, werkten twee politieagenten samen met IJM-onderzoekers, terwijl ze bijna 10 uur samen wachtten voordat de verdachte aankwam. Dat ze zo’n langdradige dag samen volhielden was feitelijk een klein wonder. In het verleden was het moeilijk voor IJM Bolivia om de politie te betrekken bij arrestaties. De arrestaties worden vaak vertraagd of niet goedgekeurd, omdat politieagenten laat arriveren of helemaal niet komen opdagen.
Wat deze frustraties in de hand werkt is het feit dat de politieagenten in Bolivia continu rouleren tussen verschillende divisies van de politie. Als agenten beginnen bij de afdeling binnen voor misdaden tegen kinderen, hebben ze weinig tot geen ervaring met kinderen die het slachtoffer zijn van seksueel misbruik.

Dit jaar is IJM Bolivia begonnen met een nieuw initiatief om de minderjarigen afdeling te versterken.
“Het idee is dat iedere keer dat er een nieuwe politieagent komt te werken binnen de minderjarigen divisie, hij of zij gelijk naar ons wordt gestuurd voor training,” zegt de senior onderzoeker van IJM, Jonathan. *
IJM Bolivia heeft de eerste politietrainingen begin februari verzorgd. Zeven politieagenten deden mee aan de training en leerden gedurende de dag hoe zij om konden gaan met gevallen van seksueel geweld. Voor veel van hen, zelfs voor degenen die al meer dan 20 jaar in het vak zitten, was het de eerste keer dat ze iets over het onderwerp hoorden.

Met het creëren van consistentie en relaties met de politie, hoopt IJM Bolivia dat agenten een gevoel van trots en initiatief ontwikkelen om seksueel geweld aan te pakken in hun gemeenschap en dat ze anderen gaan aansporen om hetzelfde te doen.

De aanwezigheid van politieagenten in de zaak van Karmen maakte een wezenlijk verschil voor de rest van haar leven. Vanwege de arrestatie hoeft Karmen niet in angst te leven. Haar zaak is nog niet afgesloten, maar er is een goede stap naar gerechtigheid genomen. Dat is waar deze trainingen precies om draaien: Verandering van het systeem van binnen naar buiten – één politieagent tegelijk, één kind tegelijk.

* Dit is een gefingeerde naam.

Realisatie: WebNL | Copyright 2017 | International Justice Mission Nederland | Privacy verklaring | Algemene voorwaarden