Het verhaal van Jeny

dinsdag 22 maart 2016


GUATEMALA CITY— Ondanks dat Jeny* opgroeide in een van de meest verarmde gemeenschappen van Guatemala City, waar betonnen huisjes zich onbestendig vastklampen aan de rand van een afgrond, herinnert ze zich haar gelukkige vroege kindertijd. Haar vader was er niet, haar moeder werkte als conciërge, zodat Jeny naar school kon en er voor haar en haar drie broertjes werd gezorgd.


“Ik weet nog hoe mijn moeder twee vlechtjes in mijn haar vlocht voor mijn eerste schooldag,” vertelt ze glimlachend. “Ik hield van het leren van de Spaanse taal en genoot van muziek.”


Toen Jeny 12 was, kwam haar vader thuis, om zich met zijn kleine meisje en de rest van de familie te verenigen. Hoewel hij er niet was in het grootste deel van haar kindertijd, had hij niet veel tijd nodig om wat er van over was kapot te maken.


‘Hij hield ons volledig in zijn macht’

 

Kort na zijn thuiskomst, begon de vader van Jeny veel alcohol te drinken. Daarbij sloeg hij haar moeder. Wanneer zij naar haar werk ging, nam hij de kinderen mee om ze in het ravijn te laten werken. Ze moesten hout hakken, zwaar en gevaarlijk werk, zodat hij aan ze kon verdienen. Jeny raakte achter op school, terwijl haar vader zijn onderdrukkende greep op de familie steeds strakker aan trok.
“We zorgden dat we nooit om ons heen keken, of met iemand anders communiceerden. Hij hield ons volledig in zijn macht.”


Ondertussen werden Jeny’s omstandigheden nog ondraaglijker. Haar vader begon haar in het geheim seksueel te misbruiken.
“Ik herinner me hoe hij zijn hand voor mijn mond hield, zodat ik het niet uit kon schreeuwen,” zegt Jeny, terwijl ze haar blik afwendt.
Bevangen door angst dat hij het haar betaald zou zetten als ze iets zei of als ze zou weigeren, verdroeg ze het terugkerende misbruik. De meeste slachtoffers van seksueel geweld in Guatemala zijn misbruikt door iemand uit hun naaste omgeving, zoals een familielid. In veel gemeenschappen is het een taboe om over seksueel misbruik te vertellen of om aangifte te doen bij de politie.
Op een nacht werd Jeny’s moeder, Catarina, wakker en kwam ze achter de afschuwelijke waarheid. Ze betrapte haar echtgenoot in zijn poging om Jeny’s kamer te bezoeken en haar te verkrachten. Catarina verzamelde de kinderen bij elkaar, vluchtte met hen van huis en zocht toevlucht bij een kerk.
“Elk aspect van mijn leven was verwoest. Mijn hart zat vol onrust,” vertelt Catarina, terwijl haar stem beeft van emotie.

Zoeken naar gerechtigheid in een gebroken systeem
Na de ontsnapping besloot Catarina aangifte tegen haar man te doen bij de lokale autoriteiten. Zowel onderzoek als vervolging is een tergend langzaam en zwaar proces in Guatemala. Van de 59.425 aangiftes van seksueel geweld, gerapporteerd in de periode 2008-2014, zijn er maar 6.3% tot een uitspraak gekomen.
Catarina kende deze statistieken niet, maar wist wel dat ze vastbesloten was om gerechtigheid voor haar dochter te zoeken.
“Het gebeurde zo vaak dat ik niet voor mijzelf op kon komen. Voor mijn dochter, ja, daar kon ik wél voor opkomen,” aldus Catarina.

 

'Elk aspect van mijn leven was verwoest'

 

Terwijl de juridische procedure van start ging bij de autoriteiten, kwam Jeny erachter dat het misbruik van haar vader had geleid tot haar zwangerschap. Kort daarna verloor ze de baby tijdens haar zwangerschap. Dit was het laatste stukje ellende dat als een donkere wolk boven haar jonge leven zweefde.
Ongeveer rond dezelfde tijd zond het Openbaar Ministerie – waar Guatemala’s officier van justitie werkte – de zaak aan IJM Guatemala toe.
Jeny en haar moeder stonden niet meer alleen in hun gevecht. IJM stond hen langer dan een jaar bij tijdens het juridisch proces, totdat de vader van Jeny werd opgepakt, opgesloten en veroordeeld. Met de steun van IJM vond Jeny de kracht om tegen haar vader te getuigen in de rechtszaak en daarmee de stilte te doorbreken waaronder ze zo lang had geleden. Hij werd tot acht jaar cel veroordeeld in 2010.
Jessica Ortiz, de IJM advocaat die Jeny vertegenwoorde in de rechtzaal, gelooft dat wanneer de rechten van een kind zo ernstig zijn geschonden, gerechtigheid binnen het juridisch systeem cruciaal is voor herstel en genezing.
“Ik geloof dat kinderen zowel het heden als de toekomst van ons land vertegenwoordigen,” zei Ortiz. “Wanneer een kind of puber slachtoffer is van seksueel geweld, moet het juridisch systeem in Guatemala hier tegen optreden en de rechten van deze slachtoffers herstellen.

De weg naar genezing
Zowel Jeny als Catarina hadden tijd en professionele hulp nodig om zich door hun traumatische ervaringen heen te worstelen. Ze hebben het nazorg traject van IJM doorlopen om met hun pijn en schaamte om te gaan en zo te leren dat hoop en geluk ook voor hen weer mogelijk zijn.
“Ik dank God voor alle behulpzame mensen die hij op mijn pad heeft gebracht, voor IJM… ze hebben mijn leven veranderd en mijn rug gerecht,” aldus Catarina.


Jeny was weer in staat om verder te gaan met studeren, iets waar ze altijd al gepassioneerd voor was. Ze slaagde voor haar middelbare schoolexamen in 2014.


Bijna negen jaar later is Jeny 21 jaar. Ze heeft haar eigen familie, met een prachtige zoon en ze is vol van haar eigen dromen. Door het meemaken van haar rechtszaak en door het werk van de vakmensen van IJM te aanschouwen wil ze advocaat worden. Ze wil daarmee aantonen dat gerechtigheid haalbaar is voor mensen zoals zij.
“Vanwege de hulp die we mochten ontvangen zitten we niet vast in het verleden, we kunnen nu verder,” aldus Jeny. “Ik voel me waardevol zoals ik ben. Ik hoef mezelf niet meer te verstoppen. Ik kan dingen aanpakken, zien, ik kan helpen. En nu weet ik dat er altijd mensen zullen zijn die bereid zijn om andere mensen te helpen.”

* Omwille van haar privacy is dit niet haar echte naam

Realisatie: WebNL | Copyright 2017 | International Justice Mission Nederland | Privacy verklaring | Algemene voorwaarden