Oma Benedeta is eindelijk veilig

woensdag 8 april 2015

Benedeta kan eindelijk weer lachen



GULU, OEGANDA - Benedeta’s handen liggen op het buikje van haar kleindochter terwijl zij met zachte stem haar verhaal vertelt.
De rimpels in haar gezicht verraden al iets van het verhaal van Benedeta, een weduwe die negen kinderen en 20 kleinkinderen vrijwel alleen opvoedde.


Ook haar handen zijn getuige van het harde werk dat zij op haar stukje land in Oeganda heeft verricht om voor inkomen voor haar gezin te zorgen. Benedeta cijferde zichzelf weg om haar kinderen en kleinkinderen alles te kunnen geven.
Benedeta, een vrouw die haar zorgen en moeilijkheden in het leven heeft gekend. Voor het eerst in twintig kan zij rusten in de wetenschap dat haar familie veilig is.

Joseph Kony
Benedeta kan zich het moment nog goed herinneren dat zij in 1996 met haar familie moest wegvluchten. Joseph Kony en zijnVerzetsleger van de Heer voerden vlak bij haar huis en land oorlog. Ze herinnert zich hoe zij haar kinderen per voet door de bossen leidde op weg naar een vluchtelingenkamp. Daar zouden zij vervolgens 12 jaar lang dag-in-dag-uit blijven vechten om te overleven.


Maar toen anderen het kamp verlieten om weer naar hun oude huis terug te keren, hield Benedeta vast aan de ‘zekerheid’ die zij in het kamp had. “Ik was bang om het kamp te verlaten,” vertelt zij. “Ik was bang dat de soldaten van Kony terug zouden komen en mij op mijn land zouden aanvallen. Ik was zo bang dat ik pas zes maanden na de anderen uit het kamp vertrok.”
Voorzichtig leidde Benedeta haar familie terug naar het stukje land waarvan zij jaren daarvoor waren weggevlucht. Het land lag er verwaarloosd bij en haar huisje lag in puin. Het zou veel tijd en moeite kosten alles weer op te bouwen. Maar Benedeta ging de enorme uitdaging aan. In de veronderstelling dat ze weer veilig was.
Maar wat zij niet wist, was dat zij slachtoffer zou worden van nieuwe bedreigingen. Weer leek zij alles kwijt te raken.

Dreigementen
Zes maanden nadat Benedeta was teruggekeerd op haar grond, stelde een groep mannen dat deze grond van hen was. Na het vertrek van Kony werd er in het noorden van Oeganda veel strijd gevoerd over land, maar dit keer bleek het vooral om een machtsspel en hebzucht te gaan.
Voor de mannen die Benedeta bedreigden, was zij slechts een weduwe – armer en zwakker dan zij waren. Ze bouwden huisjes op de grond waar zij haar voedsel wilde verbouwen. Ondertussen bedreigden zij haar met geweld. De mannen dachten dat zij Benedeta alles konden maken.
Maar Benedeta wist dat deze bedreigingen verder gingen dan haar eigen overleving. De toekomst van haar gehele familie hing hier vanaf. Het ging om hun voedsel en onderkomen, hun geld om school en medicijnen te kunnen betalen. Hun land was hun alles. 'Mijn kinderen en kleinkinderen waren nog zo jong. Zonder mijn land, zou ik niet in staat zijn hen een toekomst te bieden.”

 

'Mannen liepen op haar grond te zwaaien met machetes'

 

Omdat Benedeta weigerde haar huis en land te verlaten, werden de dreigementen steeds agressiever. Mannen liepen op haar grond te zwaaien met machetes. Haar gewassen werden uit de grond getrokken en de bodem onbruikbaar gemaakt. Haar twee jongste zonen, Ayella en Otto, werden met speren aangevallen zodra zij weer wat probeerden te verbouwen. 

Deze aanval, dreef Benedeta meer dan ooit tot actie. “Door mijn zonen aan te vallen, vielen zij direct mij aan. Mijn zonen zijn mijn leven.”
Benedeta bepleitte haar zaak bij lokale leiders. Zij kwamen voor haar op, maar de dreigementen werden er niet minder door. Ook de hulp van hogere leiders mocht niet baten. De mannen negeerden de bevelen om van haar land te vertrekken. In plaats daarvan dreigden zij nu Benedeta te vermoorden als zij op haar eigen land bleef.
Hoe hard Benedeta ook probeerde, ze kon niets doen om de mannen te stoppen. Er was niemand – dacht zij – die haar kon beschermen. Andere families begonnen hun leven weer op te bouwen, maar haar familie bleef hongerig en dakloos achter nu zij uit angst van hun land waren weggevlucht. “Ik was inmiddels alle hoop verloren.”

Doodsbang
Op het moment dat wij Benedeta ontmoetten, was ze gevlucht in een klein dorpje. Ze was doodsbang. Ze was samen met haar familie van haar land gejaagd. Alweer. Benedeta kon niet langer vechten. “Ik was zo bang. Ik vreesde echt het ergste voor mijn familie.”

IJM werkt samen met lokale autoriteiten om de armsten te beschermen tegen geweld, misdadigers te laten berechten en rechtssystemen weer te laten werken. Onze lokale advocaten, onderzoekers en maatschappelijk werkers verdedigen sinds 2004 weduwen in Oeganda. We hebben honderden families als dat van Benedeta geholpen hun huis en grond weer terug te krijgen.

 

'Ze wilden de medewerkers van IJM in hun auto opsluiten en verbranden'

 

Ook Benedeta’s zaak pakten wij op. Maar het leek de mannen die haar al die tijd hadden bedreigd niet bang te maken. In Gulu worden de wetten die er zijn om de armen te beschermen al jaren niet toegepast. Dus besloten de aanvallers van Benedeta nu haar beschermers aan te pakken: ze kwamen achter de medewerkers van IJM aan.
Op een hete dag in juni, ontvoerden de mannen drie van Benedeta’s familieleden en smeden het plan om medewerkers van IJM die te hulp zouden schieten in hun auto op te sluiten en te verbranden. Gelukkig ontdekte onze onderzoeker de hinderlaag net op tijd. “We waren allemaal doodsbang,” verklaarde een van onze medewerkers later.

We gingen naar de politie, bevrijdde de familieleden en arresteerden 17 mannen die met roestige speren en machetes ons stonden op te wachten. Nu wachten de mannen op een vonnis en een rechtszaak die wij tegen hen zijn begonnen.

Harde waarheid
Het verhaal van Benedeta herinnert ons aan de harde waarheid die we overal op de wereld terugzien. Een weduwe als haar kan vechten wat zij wil, maar ze is simpelweg niet opgewassen tegen sterkere en machtigere misdadigers.
Nieuw landbouwmateriaal, schoon water en een goede opleiding kunnen haar familie zeker helpen. Maar al deze middelen beschermen haar niet tegen wat haar werkelijk arm hield: geweld.
Steeds meer zien wij hoe effectief wetshandhaving is in de strijd tegen geweld. Het blijft een strijd om in het noorden van Oeganda blijvend de situatie te veranderen, maar voor Benedeta heeft het al effect gehad. Zij heeft haar hoop voor de toekomst van haar kinderen terug.
Na 20 jaar voelt Benedeta zich eindelijk veilig. In haar eigen huis. De politie en de lokale autoriteiten kunnen haar nu helpen. En ook al zal de rechtszaak tegen de mannen die haar zo lang bedreigden nog lang duren, Benedeta droomt al van haar nieuwe leven. “Het is weer rustig op mijn stukje grond. We worden niet meer aangevallen. We kunnen weer voedsel verbouwen op onze grond.”
“Ik ben het meest blij met het feit dat ik weer zonder angst kan slapen. Ik kan eindelijk mijn grond verbouwen zonder voortdurend bang te zijn te worden aangevallen.”
Terwijl de gewassen op haar land groeien, gaan haar 20 kleinkinderen weer naar school en krijgen haar kinderen trainingen om aan het werk te kunnen. Haar familie heeft weer een fundament voor hun toekomst.

Realisatie: WebNL | Copyright 2017 | International Justice Mission Nederland | Privacy verklaring | Algemene voorwaarden